Festiwal teatralny Morochów/Mopoxib (tekst – anons do prasy ukraińkiej).

 Festiwal powstał w 2005 roku w ramach dużego projektu Szkoły Dziedzictwa Kulturowego Pogranicza. Miejscem, w którym się odbywa jest mała ukraińska wioska Morochów nad rzeką Osławą (pogranicze Beskidu Niskiego i Bieszczadów) w Polsce,  zamieszkała także przez Polaków. Działania społeczno-kulturowe Stowarzyszenia „Sałasz” dotyczą również okolicznych wsi – Mokre, Poraż, Niebieszczany. Region ten określamy mianem pogranicza narodowego (polsko-ukraińskiego), kulturowego, wyznaniowego (prawosławie, grekokatolicyzm, rzymo-katolicyzm). Historycznie rejon ten zamieszkiwali jeszcze Żydzi i Romowie. Pamiętać też należy, że jest to część Karpat, przez które wiedzie droga do Słowacji i Czech. Stowarzyszenie „Sałasz” od prawie 10 lat w swojej pracy odwołuje się do tradycji współistnienia narodów i kultur, ponieważ to, co było wspólne, określało wysoką jakość życia tej wielonarodowej wspólnoty, która tu, nad Osławą została zniszczona wraz z drugą wojną światową i okresem powojennym. W ciągu tych lat pracy „Sałaszu” na Pograniczu, pojawiły się pytania, refleksje. Co Polacy oraz Ukraińcy mieszkający w Polsce, wiedzą u współczesnej kulturze ukraińskiej? Czy poza dużymi, urzędowo przeprowadzanymi „projektami współpracy”, opierającymi się na masowości, statystyce, celebracji, efekciarstwie, są jeszcze działania, które tworzą trwałe, choć małe, indywidualne więzy współpracy? Tak, istnieją takie projekty i dokonania, ale jest ich mało. Za mało! A przecież to one budują najprawdziwsze, trwałe relacje pomiędzy konkretnymi ludźmi, grupami, środowiskami, a w końcu kiedyś także pomiędzy narodami. Co wie o współczesnej kulturze polskiej ukraińska prowincja? Co wie na temat prowincji ukraińskiej, prowincja polska? Prowincja, bo to ona na początku XXI wieku stała się swoistym centrum, które obecne jest w  miastach, miasteczkach i wioskach. Prowincja jest silna bogactwem swej lokalności i różnorodności. Prowincja jest ważna, a przecież mało doceniana. To ona decydować może o przyszłości tej części Europy, jeśli tylko uda się wyjść poza schematy, sztampę, przyzwyczajenia, stereotypy, kompleksy i biurokrację. Przez lata przyzwyczailiśmy się w Polsce i na Ukrainie patrzeć na siebie przez pryzmat historii, polityki i – na szczęście – też handlu. Świat normalnieje. Warto, żeby nasze wzajemne, cywilizowane poznanie nie było tylko domeną ludzi biznesu czy intelektualnych  środowisk Warszawy, Lublina, Kijowa i Lwowa, ale także zwykłych ludzi.

Festiwal w Morochowie to spotkanie twórców, animatorów, ludzi wsi i miasta. To festiwal, który udowadnia, że nie wszystko musi być jakimś interesem, show, obliczonym na zainteresowanie mediów, władz i masowego widza. Jego szlachetność jest kameralna. To festiwal, którego ambicją jest budowanie nowej jakości w relacjach pomiędzy narodami. Jakości opartej na sztuce i kulturze.

 Tegoroczny Festiwal Teatralny Morochów/Mopoxib 2011 organizowany jest pod hasłem: „To, co nas łączy – What connects us”. Jego organizacja możliwa jest dzięki dofinansowaniu, jakie otrzymaliśmy z FUNDACJI WYSZEHRADZKIEJ (w ramach progamu Small Grants, www.visegradfund.org). Naszymi projektowymi partnerami są: Fundacja Porto-Franko z Iwano-Frankiwska (Ukraina), Stowarzyszenie AVE z Czeskiego Cieszyna (Czechy) oraz dos gardenias s.r.o. Christiania z Preszowa (Słowacja).

 

*

Fundacja sztuki Porto-Franko założona została w 2009 roku przez młodych artystów pochodzących z Iwano-Frankiwska (dawnego Stanisławowa). Od swojego powstania, przeprowadziła dwa znaczące projekty: „Frank Opera Fest” – festiwal nowej muzyki oraz „Porto Franko 2010” – sześciodniowy festiwal, na którym prezentowane były spektakle i performance w otwartej (historycznej) przestrzeni miasta Iwano-Frankiwska.

Stowarzyszenie AVE jest organizacją non-profit założoną w 1996 roku. Głównym przedmiotem jej działalności jest świadczenie usług społecznych ze szczególnym uwzględnieniem na ryzyko wykluczenia społecznego. W 2008 roku stowarzyszenie rozszerzyło działalność o pracę w dziedzinie kultury. Brało ono udział m.in. w projekcie Inside The Well oraz Where Were The Walls, itp. Zdecydowało się także uczestniczyć w przygotowaniu i realizacji 20. Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Bez Granic.

Christiania w Prešovie jest miejscem szczególnie ukierunkowanym na sztukę, które prócz kawiarni, herbaciarni i przestrzeni klubowej oferuje zainteresowanym niezwykle innowacyjną ofertę artystyczną. Od momentu powstania (w roku 2006) skutecznie kreuje, inspiruje i organizuje multikulturowe projekty związane z literaturą, muzyką, sztukami plastycznymi, teatrem oraz filmem.

 *

ORGANIZATOR: Stowarzyszenie na rzecz Odnowy i Współistnienia Kultur SAŁASZ, Teatr CST