Jednoaktówki Antoniego Czechowa Pod wspólnym tytułem.

Reżyseria: Bogusław Słupczyński

 

 „NIEDŹWIEDŹ” (Wyk.: K. Słupczyńska, B. Słupczyński, K. Cis)

 „OŚWIADCZYNY” (Wyk.: M. Serafin, Ł. Matuszek, Sz. Pilch)

 „JUBILEUSZ” (Wyk.: J. Rakus/A.Kasprzak, D. Stanosz, Ł. Matuszek, T. Majorek)

Psychologiczna wiwisekcja, jakiej dokonuje w swoich utworach Antoni Czechow ma wartość uniwersalną. Odsłania śmiesznostki, słabości, nędzę i wielkość ludzkich uczuć, humorów, zachowań. W jednoaktówkach błyskotliwy dowcip łączy się z prawdą psychologiczno-typologiczną, której postaci, mimo że stworzone w innej epoce, z powodzeniem przekładają się na czasy współczesne. Cykl jednoaktówek Antoniego Czechowa w adaptacji Teatru CST to nowe odczytanie dzieł wielkiego dramaturga, w którym zwyczajność prawdziwego życia traktowana jest z przymrużeniem oka.

Nasz Czechow…

Po raz pierwszy w ciągu 10 lat istnienia CST, sięgnęliśmy po klasykę w taki sposób i za pomocą klasycznego wykonania. Sięgnęliśmy po teatr dialogu, po komedię typów i charakterów. Bardzo śmieszny tekst. Już przy czytaniu, można boki zrywać.

Pierwsze próby też okazują się obiecujące. Bawimy się. Po kilku tygodniach okazuje się jednak, że sprawa nie jest tak prosta. Wymagania dialogowe, potrzeba prostoty i autentyczności rosną. Widziałem kilka wykonań jednoaktówek. Nawet w aranżacji tzw. wielkich aktorów. Niestety, bywały znakomite chwile, ale całość była nie do zaakceptowania. Zastanawiałem się dlaczego. Po wielu latach stwierdziłem, że ta krótka „lekka forma” jest jak bieg sprinterski na 100 metrów. Gotowość psychiczna i fizyczna na najwyższym poziomie, bezpośrednia wymiana argumentów, intensywne, nie udawane emocje. 30 – 40 minut swoistego „transu”.

Fenomen „Wołowych Łączek” jest prawdziwy, jak „Kargulowy płot”. Konflikt urasta do rangi absurdu, paranoi. Walka płci w „Niedźwiedziu” trwa już od wieków, a obie strony osiągają wyżyny hipokryzji. To już kolejny i kolejny „Jubileusz” , w którym najprawdziwsze są tylko pozory, a kobiety i mężczyźni bardzo niepozorni.

U Czechowa trwa to kilkadziesiąt minut, w życiu kilka chwil? Ale czy aby na pewno? Niemal codziennie spotykamy bohaterów jednoaktówek Czechowa na ulicy, w pracy, w domu… Może sami …Nie? To niemożliwe? Przyjrzyjmy się sobie z poczuciem humoru i dystansem, wyrozumiale. Na pewno się odnajdziemy w teatrze życia Antoniego Czechowa.

Parada damsko-męska trwa. W nowo-ruskiej manierze. Jedni nie ustępują drugim i czymże byliby bez siebie? Dlatego to „paradowanie” odnajdziemy wszędzie, bez względu na szerokość geograficzną. No… może poza Cieszynem. Tu wszystko inaczej… Oczywiście żartuje. /Reżyser/

Antoni Czechow – liryczny i ironiczny

Twórczość Antona Pawłowicza Czechowa – wybitnego dramaturga końca XIX wieku, wywarła ogromny wpływ na rozwój teatru w Europie. Wraz z Konstantym Stanisławskim, kierującym Moskiewskim Studiem Artystycznym stworzyli podwaliny metody twórczej, jaką był naturalizm. Wedle niej aktor w swoich poszukiwaniach twórczych powinien sięgać do własnej pamięci emocjonalnej, prawdziwych przeżyć, naturalnych zachowań. Antoni Czechow urodził się 29 stycznia 1890 roku w Taganrogu nad Morzem Azowskim. Zmarł w 1904 roku w Badenweiler w Niemczech. Z  wykształcenia był lekarzem –  jednak literatura oraz teatr stanowiły jego największą pasję. Już w czasach studiów medycznych pisał krótkie formy prozą – opowiadania, anegdoty, humoreski, satyry, a także felietony – z jednej strony pełne humoru, z drugiej gorzkich diagnoz na temat rzeczywistości. Twórczość dramaturgiczna zajmuje w dorobku autorka miejsce osobne. Z początku całkowicie odrzucona, niezrozumiała przez odbiorców,  z czasem stała się wizytówką twórcy i obowiązującą częścią repertuaru każdego szanującego się teatru nie tylko w rodzimej Rosji, ale i w Europie. Tłumaczone na wiele języków sztuki, przywoływały historie pozbawione wartkiej akcji, w których jednak tylko  pozornie „nic się nie dzieje”, nie zmienia, wydawałoby się , iż bohaterowie i miejsca nie przyciągają niczym szczególnym uwagi, ale to właśnie w „niedzianiu się” rodzi się to , co dla Czechowa najważniejze – prawda psychologiczna zachowań, myśli, dialogów uwarunkowanych dodatkowo nastrojem chwili i miejsca. Najczęściej wystawiane dramaty tj. ”Wiśniowy sad”, „Trzy siostry”, „Wujaszek Wania”, „Mewa” itd. były pisane dla Moskiewskiego Studia Artystycznego, popularyzującego twórczość Czechowa. Utwory Czechowa są stale obecne na deskach teatrów w Europie. Współczesne adaptacje dramatów, jednoaktówek różnią się konwencjami, interpretacjami próbującymi nadać im ryt współczesności, ale ich wymiar artystyczny, humorystyczny pozostaje uniwersalny. W prostocie  ukryta jest głęboka filozofia życia- gorzka, śmieszna, liryczna i ironiczna. Może dzięki temu, pomimo upływu lat, „Czechow” – z całym balastem ukrytych w tym słowie znaczeń, nie ma czasu się zestarzeć. /Dagmara Stanosz/